Wat compliance kan leren van de klaar-over

en van het verkeer in het algemeen.

Wijnand Langen
Wijnand Langen Creative strategist

Voor een duurzaam compliant organisatie is meer nodig dan een code-of-conduct of compliance reglement. Regels zijn de basis, maar het zwaartepunt van compliance beleid ligt bij communiceren, samen leren en inspireren. Alleen door deze middelen goed in te zetten kan compliance ook echt duurzaam verankerd worden. Voorbeelden van hoe groepspsychologie en marketingtechnieken hier succesvol aan bijdragen vinden we in een praktijk die we allemaal kennen: het verkeer.

Het verkeer regelen in groep 6

De klaar-over is sinds de jaren 50 een bekende verschijning in het verkeer. De status van van de klaar-over is wettelijk vastgelegd in de regeling verkeersbrigadier, zoals de klaar-over officieel heet. Hierin is onder meer de leeftijdseis vastgelegd van minimaal 10(!) jaar om het verkeer te mogen regelen op een weg waar 50km/u gereden mag worden. En hoewel het merendeel van de bestuurders de achterliggende regeling niet zullen kennen zijn de klaar-overs toch in staat succesvol het verkeer te regelen, al 70 jaar lang.

Het verkeer regelen in groep 6

De regels zijn duidelijk... toch?

We kennen de verkeersregels en kunnen ze toepassen. Ondanks dat zitten juist de regels compliant verkeersgedrag in de weg. Bij het inrichten van complexe verkeerssituaties met verschillende soorten deelnemers maken borden en andere “verduidelijkende” maatregelen de situatie soms alleen maar lastiger in te schatten. De (weg)gebruiker zoekt houvast en zal zich vastklampen aan de eerste aanwijzing die hij ziet of denkt te zien. We houden niet van twijfel en zoeken zekerheid, ook al is die soms maar schijn.

De regels zijn duidelijk... toch?
Shared space

Shared space

Pedestrians and drivers experience less delay in “shared space” intersections where vehicles and pedestrians mingle at slow speeds with few traffic regulations, according to a University of Connecticut study. In Sonnenplatz, Graz, Austria, the delay was 8 seconds, compared to a predicted delay of 171 seconds—nearly three minutes—with a traffic signal at that intersection.

Het shared space concept laat zichtbare, dwingende aanwijzingen juist achterwege. De gebruiker kan zich er niet meer achter verschuilen en zal zelf verantwoordelijkheid moeten nemen over hoe hij zijn weg vervolgt. Een goed ingerichte shared space zorgt dat gebruikers met elkaar in contact komen en de regels en waarden die ze kennen positief toe kunnen passen. En shared space bevordert compliant gedrag door regels te ondersteunen met kleine sociale en visuele duwtjes in de goede richting.

“We're losing our capacity for socially responsible behaviour... The greater the number of prescriptions, the more people's sense of personal responsibility dwindles.”

Hans Monderman, traffic engineer


BOB

Het andere succesvolle verkeers-compliance voorbeeld dat we allemaal kennen is BOB.

De regels rond alcohol in het verkeer zijn duidelijk. We kennen ze, we zijn er voor getraind. En toch had in 2002 4,1% van de personen die op vrijdag of zaterdagavond een auto bestuurde teveel gedronken. Vijftien jaar later, in 2017 was dat percentage gedaald naar 1,4%. Dat is een daling van 66% aan overtredingen én ongelukken én slachtoffers. Dit compliance succes is behaald door een overheid die, in plaats van harder op te treden tegen overtreders, besloot om sleutelhangers uit te delen.

BOB

Marketing & storytelling

Bob, de sleutelhanger kreeg voor elkaar wat de regel niet kon doen. Bob maakte de nuchtere bestuurder tot nieuwe norm en gaf een handelingsperspectief. De campagne visualiseerde die nieuwe norm op allerlei manieren en maakte deze bekend, bespreekbaar en uiteindelijk geaccepteerd. Door het juiste gedrag te laten zien kan je dit gedrag ook echt bevorderen. Marketing technieken en storytelling zijn daarbij onmisbaar. Het succes is een combinatie van campagne, meer controles én hogere boetes.

Marketing & storytelling

Compliance gaat over moraliteit, over “doen wat goed is”. Daarbij zoeken we altijd een referentiekader. Die context bepaalt wat acceptabel is en wat niet. Dat kader is het verhaal. Door het verhaal te vertellen krijgt compliance context. De jeugdige klaar-over ontleent zijn gezag niet aan de wegenverkeerswet, maar aan het verhaal van overstekende kinderen op weg naar school en het beeld dat we daar bij krijgen. Door het verhaal komen de regels tot leven. Een goed compliance programma plaatst regels altijd in herkenbare context en vertelt het verhaal achter de regels. Dat zet mensen aan het denken en dan volgt de rest vanzelf.

TinQwise EthiQs

Wil je meer weten over onze compliance oplossingen? Ontdek TinQwise EthiQs. Jouw organisatie non-stop compliant.

TinQwise EthiQs

Lees verder